Linkler

Rızanur Meral'le A'dan Z'ye

İMDER Başkanı Rızanur Meral ile A'dan Z'ye bir röportaj gerçekleştirdik.

16 Haziran 2009, 15:07

İş Makineleri sektöründe son zamanlarda oldukça hareketli bir dönem yaşandı. Leasing de uygulanan vergi avantajının kaldırılması sektörü oldukça etkiledi. Yatırımlar ve alımlarda değişen rakamsal oranlar sektörde neleri tetikleyecek şu anda belli değil. İstihdamda ve üretimde değişimler oluşacağı yönünde düşünceler var.

Peki İş Makineleri sektörü geçtiğimiz bir yılı nasıl geçirdi? 2008 yılında beklentiler nasıl?

Dünya'da iş makineleri sektöründe Türkiye nasıl bir pazar? Avrupa'ya göre Türkiye'de iş makineleri kiralama bedelleri karşılaştırılırsa? İş Makinelerinin Tescil durumu?

Sektörün beklentileri, İkinci el ithalatı ve genç yatırımcılara altın sayılacak öneriler için

İş Makineleri Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği (İMDER) Yönetim Kurulu Başkanı Rızanur Meral'la bir röportaj gerçekleştirdik. Keyifle okuyacağınız röportajımızda tüm bu yukarıda yazdığımız sorulara cevapları bulacaksınız.

Efendimi İş Makineleri Sektörünün Türkiye ekonomisine katkılarını değerlendirir misiniz?

Sektör ihracatta 2007 yılı itibariyle %63’lük büyüme yakaladı.

Ülkemize dönüp baktığımızda, Türkiye ekonomisinin yaklaşık % 2’sini oluşturan bir sektör durmaktadır karşımızda. Bu sektör 2007 yılında ihracatta yüzde 63’lük bir büyüme yakaladı ve 803 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaştı.

2007’de büyüyen sektörü, 2008’de %26 küçülme bekliyor.

2006 yılı rakamlarıyla 600 milyon USD ihracat gerçekleştiren sektör, aynı dönemde toplam 4,2 Milyar USD olan yıllık cirosunu ise 2007 yılı itibariyle 4,6 Milyar USD olarak tamamladı. Halen İş makinaları sektöründe yaklaşık 550 firma faaliyet gösteriyor ve 15,500 civarında çalışana da istihdam sağlanmaktadır.

Büyümeye paralel olarak Türkiye pazarında iş makinaları ihtiyacının % 80’ü distribütör, % 20’si imalatçı firmalar tarafından karşılanmaktadır.

Yerli sanayi üretiminin % 35’i dış pazarlarda alıcı bulurken, üretim kapasitesinin iç talebi karşılama oranı ise % 70’dir.

Dünya’da İş Makinleri sektörünü değerlendirirsek Türkiye nasıl bir Pazar açıklarmısınız?

Dünya’da yeni iş makinası satışının yıllık ortalama 115 Milyar USD, topyekûn pazarın büyüklüğünün de 250 milyar USD ciro olduğu görülür. Türkiye İş Makinaları sektörü büyüklük ve satış adetleri olarak, 2002 yılında Avrupa’da 16. sırada iken, 2006 yılına geldiğimizde Avrupa’nın 5. büyük pazarı konumuna gelmiştir.

Türkiye’nin Avrupa iş makinaları pazarında 5.büyük ülke olması, yabancı sermayenin bakışını değiştirmiştir. Artık Türkiye, büyük İş makinaları üreticilerinin ortak aradığı, yatırımlar için görüştükleri ve bölgenin lojistik ülkesi olmaya başlamıştır.

Ülkelerin ekonomik ve sosyal alanda kalkınmasını sağlamak için yapılması zorunlu olan yol, su, elektrik, baraj, köprü, iletişim ağları, sınai ve evsel atıklar için alt yapı ve bütün bu alt yapı üzerine kurulacak yerleşim alanları ve bu alanlar içinde bulunan sosyal hizmet ve sanayi yapıları, ekonomik girdi sağlayacak yer altı ve yer üstü madenlerinin işlenmesi, taşınması vb. daha birçok işlerin hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi ancak iş makinaları ile mümkün olmaktadır.

Dolayısıyla, bir ülkenin ekonomik ve sosyal yönden kalkınmışlığı, sahip olduğu iş makinalarının sayı ve niteliğine bakılarak görülebilir.

Bu bağlamda; ülkemizde ekonomik ve sosyal refahın bir türlü çağdaş düzeye erişemediğinin bir nedeni de sahip olduğumuz iş makinalarının türü, sayısı ve kalitesindeki yetersizliktir denilebilir. Sahip olduğumuz iş makinalarının; sayı olarak gelişmiş ülkelerin 1/5’ i kadar ve nitelik olarak %60’ından fazlasının ömürlerini tamamlamış olması bu alandaki geri kalmışlığımızın bir göstergesi denilebilir.

İş Makineleri seköründeki yatırım amaçlı alımlara nasıl bakıyorsunuz?

İş makinaları sektörü yatırımlarla doğrudan bağlantılı bir sektördür. Özellikle de inşaat, madencilik, orman ürünleri ve üretim yapan sektörlerin geliştiğini ve büyüdüğünü iş makinesi, forklift satış rakamlarına bakarak anlayabilirisiniz.

Genel olarak ifade etmek gerekirse bayındırlık, inşaat, maden, endüstriyel ve kamu alanındaki büyümenin barometresi bir bakıma iş makinalarıdır

Türkiye’deki iş ve inşaat makinelerinin fiyatları kiralama bedellerini Avrupa’ya göre değerlendirirmisiniz?

Türkiye’deki iş ve inşaat makinalarının fiyatları ve kiralama bedelleri AB ülkelerine göre yüzde 30 daha ucuz. Yeni makinenin ülkemizde Avrupa’ya göre yüzde 30 daha ucuz olmasına rağmen aşırı rekabet olması sektörün dezavantajıdır.

Hızla büyüyen ve gelişen pazar şartlarının etkisiyle ülkemizdeki rekabet Avrupa ülkelerinden daha fazla ve çetin şartlarda geçmektedir. Ürünlerdeki kar marjı ortalama %5 i geçmemektedir.

Genç Yatırımcılara sektörde üstlendiğiniz görev ve misyonları gözönünde tutarak ne gibi önerilerde bulunabilirsiniz?

Öncelikle imalat ve satışı gerçekleştirilen tüm ürünlerde AB ve CE norm ve standartlarını bundan sonra olmazsa olmaz olduğunu bilmeleri gerekir. Ekonomik krizlerden asgari etkilenmeyi istiyorlarsa ihracata yönelmeliler. Bunun için de sektör ile ilgili yurtdışı ve içi fuarlara mutlaka katılmalılar. Tabi ki ileriye yönelik planlı tanıtım ve pazarlama stratejilerinin oluşturmalılar.

Kısacası bir işletmenin rekabet ortamında neler yapması gerekiyorsa önceden bu planlarının olması gerekir diyebiliriz.

İkinici el ithalatı hakkında düşünceleriniz?

İkinci el iş makinesi ithalatı konusunda, hükümet kararlı tutumunu sürdürmeli

Ülkemize 10 yaşına kadar 38 kalem iş makinasının ithali serbest bir şekilde yapılmakta. İç Pazar imalatı ve ithalat ile beraber 2.el iş makinaları genel anlamda fazlalık vermeye başladı. Burada müşterilerin ellerinde bulundurdukları 2.el makinaları satarak sıfır makina almaları sektörü doyma noktasına getirmeye başladı. Fakat 2.el iş makina sektörü ihtiyaçları fazlası ile karşılayabilecek potansiyele sahip olmasının yanında artık doyum noktasına geldiği için fazla makinaları da Irak, Suriye, İran pazarına göndermeye başladı.

Tabi bunun yanında Avrupa’da 175.000 adet 2.el iş makine fazlalığı bulunduğu göz önünde tutulur ve Türkiye pazarının sıfır ve 2.el 15.000 adetler civarında 2006 yılında gerçekleştiği tahmin edilirse, karşımıza ciddi bir risk çıkmaktadır. Yani Türkiye’nin 2.el iş makinesi çöplüğüne dönmemesi için bu konudaki kararlı tutumun devam ettirilmesi gerekmektedir.

İmder olarak sektöre katkı sağlayacak hükümetten beklemiş olduğumuz mikro reformların amacını şöyle özetlememiz mümkün.Türkiye halihazırda imarla, inşaatla gelişen bir ülke konumundadır. Ve bu büyük projelerin can damarı niteliğindeki iş ve inşaat endüstrisine verilen teşviklerin aralıksız devam etmesi gerekir. Bunların sekteye uğraması demek, Türkiye’nin kalkınma hamlesinin sekteye uğraması demektir. Kısacası taleplerimizin tek taraflı değerlendirilmemesi gerekir.

İş ve istif makinaları tescil konusunda sizler neler düşünüyorsunuz?

Gündemimizde olan ana konularından bir diğeri ise İş makinalarının tescillenme sıkıntısının giderilmesidir. 3 yılı aşkın bir süredir iş makinalarının otomobil gibi tescillenmesi talebini yetkililere iletmekteyiz. Bu işin çözüm noktasında ise başta başbakanlık, içişleri bakanlığı ve sanayi ticaret bakanlığı bulunmakta. Buradaki talebimiz tescilin yaygınlaştırılması, kolaylaştırılması, ülke genelinde otomasyona ve bilgi ağına bağlanması ve otomobil sektörü ile aynı tescil işlemlerine haiz olması. Bu konuda kanun var ama çalıştırılmıyor.

Biz İmder olarak diyoruz ki; bir İş makinasını satın alan veya devir alan kişi kanunen(2918 sayılı Karayolları Kanunu) iş makinalarını bağlı bulundukları ticaret veya ticaret ve sanayi odasınca tescil ettirmeli ve devirleri noterler aracılığı ile gerçekleştirmeli. Ama uygulamada yaşanılan zorluklar ya da mücbir bir sebep olmayınca bu yapılmıyor ve bunun getirdiği sıkıntılar sözkonusu.

Neticede tescilsiz bir makina şu sonuçlara neden olmakta;

• Kayıtdışılığa bağlı olarak ortalama yıllık 35 Milyon YTL vergi kaybı sözkonusu

• Bir seferberlik durumunda makinalara sağlıklı ulaşılamıyor.

• Yine tescilsiz makinaların kolay çalınabilmesi sözkonusu (2006 yılı çalınan iş makinalarının maddi olarak değeri, otomobil çalınmalarının dörtte birine denk düşüyor)

• İş makinalarının hurdaya ayrılmasında sıkıntı yaşanıyor.

Hükümetten beklediğiniz mikroreformları değerlendirirmisiniz?

Leasing başta olmak üzere hükümetten sektörün gelişimine dönük mikro reform beklentimiz sürüyor.Operasyonel leasing kanunun biran önce yürürlüğe girmesini bekliyoruz. İlk olarak vadeli ithalattan alınan %3 Kaynak Kullanım Destekleme Fonu(KKDF) var mesela. Bu fonun makine sektöründe nihai ürün imalatında kullanılan ara mallardan alınmaması gerektiğini düşünüyoruz. Ürünün imalatı sırasında her türlü mali yükümlülükler yerine getirilirken, birde ara mallardan pay alınması durumu.

AR-GE bugün çok önemli hale geldi. Her sektör artık katma değerli üründen söz ediyor. Bizim sektörümüz için, Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkındaki Kanun Tasarısında en az 50 Ar-Ge personeli çalıştırma şartı yer alıyor. Bu sayının uygulamada zorlukları var.

Makine sektörü için bu sayının 10 olarak belirlenmesi uygulama için daha reel bir yaklaşım olacaktır.

Yazdır

Tavsiye Et

Yorum Ekle

Yükleniyor...

İLGİLİ HABERLER

Sefine Tersanesi'nin Kule Vinç Tercihi: POTAIN

MST Görücüye Çıktı

Leasing'de KDV Düzenlemesi

AR-GE ile Yeni Ürünler

Çuhadaroğlu ve Hedefler